-
"Məni təntənəli dəfn etməyin"
Yazar: Ferid 06:44 17/08/2010
"Məni təntənəli dəfn etməyin"
Həsən bəy Zərdabi Azərbaycan üçün nə yaratdığını bilsəydi, bəlkə də ölüm ayağında bu sözləri deməzdi
Azərbaycanda milli mətbuatın tarixini "Əkinçi" ilə əlaqələndirmək ənənəsi nəyə əsaslanır? Halbuki, bəzi məxəzlərə görə, 1828-32-ci illərdə A.Bakıxanovun redaktorluğu ilə fars dilində "Tiflisskiye vedomosti", 1838-45 illərdə isə "Zakavkazki vestnik"in azərbaycanca bir neçə nömrəsi çap olunmuşdu. Əvvəla, A.Bakıxanovun "Tiflisskiye vedomosti" qəzetini çıxarması bir ehtimaldır.
Bölmə: Zərdabi haqqında | Şərhlər (0) | Oxunub: 26 -
Esmira Cavadova “Azərbaycan milli mətbuatının ilk qəzeti”
Yazar: Ferid 01:02 04/08/2010
XIX əsr xalqımızın ictimai-iqtisadi və mədəni həyatında bir çox cəhətdən seçilən əsrdir. Məhz bu əsrdə Azərbaycanda elm, mədəniyyət, ədəbiyyat yeni istiqamətdə inkişaf etməyə başlayır. Azərbaycanda xalq, millət işi uğrunda mübarizəyə qoşulan ziyalılar meydana çıxır. Onlardan biri də Həsən bəy Zərdabidir.
Bu böyük ziyalının adı çəkildikdə ilk öncə gözlərimiz qarşısında "Əkinçi" qəzetinin naşiri və redaktoru olan böyük şəxsiyyət canlanır. Çünki Azərbaycanda "Əkinçi"yə qədər mətbu orqanı yox idi. Odur ki, 1875-ci il iyulun 22-də ilk "Əkinçi"nin sayı çap olunduğu gün milli mətbuatımızın əsası qoyulur. Azərbaycan ötən əsrin 90-cı illərində dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu tarixi hər il Milli Mətbuat Günü kimi qeyd edirik.
Bölmə: Mətbuat | Şərhlər (0) | Oxunub: 31 -
Mirvari Rəhimzadə “Əsrdən uzun "Əkinçi" yolu”
Yazar: Ferid 12:57 04/08/2010
Azərbaycanın son 150 illik tarixində milli mədəniyyətimizin tərəqqisində, milli mətbuatımızın inkişafında, xalqımızın savadlanmasında göstərdiyi misilsiz xidmətlərə görə Həsən bəy Səlim bəy oğlu Məlikov- Zərdabinin parlaq xatirəsi hər birimiz üçün ehtiram məbədinə çevrilmişdır. Bir bəy kimi əsilzadə nəslinə mənsub olan Həsən bəy Moskva Dövlət Universitetinin riyaziyyat- təbiət fakultəsində təhsil alıb vətəninə dönmüş və bütün şüurlu həyatını cəhalətdə qalan millətimizin maariflənməsinə sərf etmişdir. Çox çətin bir dövrdə qəflətdə yatmış xalqı oyatmaq, avam və bisavad camaata öz hüquqlarını anlatmaq, hər şeyin ağır senzura və ciddi nəzarət altında, sərt qadağalar şəraitində bu işləri görmək həqiqətən də böyük cəsarət və qəhrəmanlıq sayılır. Hələ öz zamanında Zərdabi ilə Bakıda görüşən bir fransız jurnalisti ona heyrətini gizlətmədən belə demişdi: "Doğrusu, Siz əsl qəhrəmansınz! Bizim Fransada belə bir yoxsul qəzet üçün işləmək istəyən adam tapmaq olmazdı. Sizin qüvvənizə heyrət eləyirəm. Belə məlum olunur ki, Siz öz xalqınızı çox istəyirsiniz!"
Bölmə: "Əkinçi" qəzeti | Şərhlər (0) | Oxunub: 42 -
A.Mənsumə “"Əkinçi"dən başlanan milli mətbuatımız...”
Yazar: Ferid 12:54 04/08/2010
135 illik şərəfli yolun başlanğıcı
Hər bir millətin, dövlətin inkişafında, formalaşmasında onun mətbuatının böyük rolu var. Bu gün qısa da olsa, Azərbaycan tarixinin parlaq bir səhifəsi olan - 22 iyul 1875-ci ildə təməli qoyulan, ilk sayı işıq üzü görən "Əkinçi"dən söhbət açmaq istəyirik. Düz, 135 il öncə Həsən bəy Zərdabi əhali arasında maarifçilik ideyalarının yayılması məqsədilə min bir çətinliklə, əziyyətlə bu yolun başlanğıcını qoydu. Bu böyük və şərəfli yolun başlanğıcında isə Həsən bəy Zərdabinin və o dövrün görkəmli Azərbaycan ziyalılarının misilsiz fədakarlığı və mübarizəsi dayanırdı.
Bölmə: "Əkinçi" qəzeti | Şərhlər (0) | Oxunub: 36 -
Flora Xəlilzadə “Xalqa xidmətin ən yüksək zirvəsi”
Yazar: Ferid 12:50 04/08/2010
Azərbaycan Milli Mətbuatı – 135
Azərbaycan milli mətbuatının tarixi 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin yaratdığı «Əkinçi» qəzeti ilə başlayır. Bu qəzetin meydana çıxması bir neçə cəhətdən əlamətdardır. Mütəxəssislər bu qənaətə gəlirlər ki, Azərbaycan jurnalistikası tarixində məhz ilk dəfə olaraq Həsən bəy Zərdabi nəşr etdiyi qəzetin timsalında mətbuata kütləvi informasiya vasitəsi, maarifçiliyin əsası, ictimai-siyasi şüurun formalaşması faktı kimi yanaşıb. Unudulmaz mətbuat xadiminin fikirləri bu gün də jurnalistikamızın yol göstəricisidir: «Hər bir vilayətin qəzeti gərək o vilayətin aynası olsun».
Bölmə: "Əkinçi" qəzeti | Şərhlər (0) | Oxunub: 32 -
Milli mətbuatımızın “Əkinçi”dən bu günə keçdiyi yol
Yazar: Ferid 12:45 04/08/2010
İnsan oğlu ətrafında baş verənləri şüurlu şəkildə dərk etməyə başladığı ilk andan etibarən onda yazmaq və oxumaq (təbii ki, ilk vaxtlarda danışmaq-red.) həvəsi baş qaldırıb. İbtidai insanlar vəhşi təbiətdə gördüklərini daşlar üzərinə cızaraq ilk rəsmlərini, əslində isə yazılarını yaradıblar. Bu yaradıcılıq bir tərəfdən insanların ətrafdakılara marağı ilə bağlı olsa da, digər tərəfdən də gördüklərini hansısa bir formada başqalarına da göstərmək həvəsindən irəli gəlib. Yəni, əgər belə demək mümkünsə onlar bununla bir növ malik olduqları informasiyanı ətrafdakılara çatdırıblar. Hansı ki, müasir dünyada bu missiyanı qəzetlər və informasiya agentlikləri, həmçinin, internet portalları həyata keçirir.
Bölmə: "Əkinçi" qəzeti | Şərhlər (0) | Oxunub: 37 -
Kəmalə Məmmədova “Mətbuatımızın "Əkinçi"si”
Yazar: Ferid 12:41 04/08/2010
"Əkinçi"nin Azərbaycan milli mətbuat tarixində açdığı yol uğurlu oldu
Azərbaycan milli mətbuatının yaranmasının 135 illiyini qeyd edir. O gündən - 1875-ci ilin 22 iyulundan bu günə - 2010-cu ilin 22 iyulunadək böyük bir tarix yaşanıb. Əsrlər dəyişib, tətillər, inqilabi çevrilişlər baş verib, dövlət quruluşları bir-birini əvəz edib. Siyasi gedişlər nəticəsində zaman-zaman düşüncələr də dəyişib. Bu gün dost sayılanlara, sabah düşmən deyilib, yaxud əksinə. Və bütün bunların hamısı mətbuat orqanlarında əksini tapıb. Əbəs yerə demirlər ki, qəzet dövrün aynasıdır. Bu gün nəşr olunan mətbuat orqanları bəzən bizə adi görünür. Ancaq sabah həmin mətbu orqanlarımızın saralmış səhifələrində bu günümüzün tarixini axtaracaqlar. Və hər şeyi doğru, aydın görəcəklər. Bizim dünənimizi gördüyümüz kimi. Hansısa bir qəzetin və ya jurnalın yanlış yolla getdiyini də, həqiqət carçısına çevrilməyi, ağa ağ, qaraya qara deməyi bacardığını da anlayacaqlar. Bunu da bir tarix kimi qəbul edəcəklər. Bütün sadəliyi və ya təzadları, ziddiyyətləri ilə birlikdə…
Bölmə: "Əkinçi" qəzeti | Şərhlər (0) | Oxunub: 32 -
Zərdabinin kənd təsərrüfatı və təbabətdə rolu
Yazar: Ferid 01:53 22/06/2010
XIX yüzilliyin ikinci yarısında kənd təsərrüfatının intensivləşdirilməsi biologiya, kənd təsərrüfatı və təbabətə dair biliklərə tələbatı artırırdı. Rus və Avropa torpaqşünasları, botanikləri, zooloqları, dendroloqları Azərbaycanın torpaq örtüyünü, bitki və heyvanlar aləmini öyrənməyə başladılar. Rus alimləri Kür-Araz və Şirvan ovalıqlarını, Quba və Lənkəran düzənliklərini, Talış meşə massivlərini tədqiq edir, onu landşaft-coğrafi zonalara bölməyə cəhd göstərir, əkinçilik və aqrotexnikanın əsas vəzifələrini müəyyənləşdirirdilər. Eyni zamanda rus və Avropa alimləri, aqronomları, texnoloqları, iqtisadçıları pambığın, tütünün, baramanın, üzümün, qızıl boyanın, balığın becərilməsi və yetişdirilməsinin, onların saxlanılmasının, emalının və daşınmasının elmi metodları və zəruri olan alət və vasitələri haqqında çoxlu kitab və məqalələr nəşr edirlər. Onların tədqiqatları yerli ziyalılarda, praktiki olaraq əkinçiliklə, bağçılıqla, heyvandarlıqla məşğul olan adamlarda kənd təsərrüfatı va bioloji elmlərə yüksək maraq doğururdu.
Bölmə: Zərdabi haqqında | Şərhlər (1) | Oxunub: 40 -
“Kəşkül” qəzeti
Yazar: Ferid 04:06 18/05/2010
1880-ci ildə Tiflisdə Seyid Ünsizadənin qardaşı Cəlal Ünsizadə tərəfindən “Kəşkül” adlı yeni qəzet nəşr olunmağa başladı. «Kəşkül» qəzetdən çox jurnala oxşayırdı. Onu naşiri təhsilli, Avropa və rus mədəniyyəti ilə tanış olan bir adam idi. «Kəşkül» öz ideya istiqamətinə görə «Əkinçi»yə yaxın idi. O. siyasət, ticarət, sənaye, sənətkarlıq və mədəniyyət məsələlərinə toxunurdu. Bəzi məlumatlara görə, Azərbaycan dilində nəşri ilə yanaşı, bir müddət bu qəzetin ərəb və fars dillərində variantlar da çap edilmişdir.
Bölmə: Mətbuat | Şərhlər (0) | Oxunub: 56 -
Qafqazın rusdilli mətbuatı
Yazar: Ferid 04:04 18/05/2010
Çar hökuməti Azərbaycan dilində mətbuat orqanlarının nəşrinə hər vasitə ilə mane olurdu. Məhz buna görə Ə.Ağaoğlunun, N.Nərimanovun, M.Şahtaxtlının, S.M.Qənizadənin, M.T.Sidqinin, S.Mehmandarovun və başqalarının bu sahədəki cəhdləri müvəffəqiyyət qazanmadı. Ana dilində qəzet və jurnalların çox məhdud miqyasda çap olunduğu bir şəraitdə Azərbaycan mədəniyyət xadimlərindən çoxu öz publisistik fəaliyyətlərini Qafqazın rusdilli mətbuatı vasitəsi ilə davam etdirir, İran, Türkiyə, Misir və Hindistanda çıxan qəzetlərin səhifələrində məqalələrlə çıxış edirdilər.
Bölmə: Mətbuat | Şərhlər (0) | Oxunub: 45
